Illustration: Gicell Arteaga Paspuel
Titel: Dorothee Wegener
Sprecher Deutsch: Timo Matzolleck
Übersetzerin und Sprecherin Albanisch: Gladiola Sadiku
© Mulingula e.V., lizensiert unter CC BY-NC-ND 4.0
Was ist aus dem Frosch geworden?
von Peter Härtling
Çfarë i ndodhi bretkosës?
Peter Hertling
Vor zwei Jahren war ich mit meinem Kind in Holland am Meer.
Das Wetter war gut, wir gingen oft baden.
Mein Sohn Clemens, der damals fünf Jahre alt war, hatte fürs Meer einen großen grüngelben Gummifrosch zum Aufblasen bekommen, den er sehr mochte und den er immer hinter sich herschleifte.
Im Wasser setzte er sich auf den Frosch und ritt mit ihm auf den Wellen.
Para dy vjetësh isha me fëmijën tim në Holandë, në det.
Moti ishte i mirë dhe ne shkonim shpesh për t’u larë.
Djali im, Klemensi, i cili atëherë ishte pesë vjeç, kishte marrë me vete në det një kamerdare të madhe të verdhë dhe të gjelbër në formë bretkose, që e donte shumë dhe e tërhiqte gjithmonë pas vetes.
Në ujë ai i ulej sipër dhe kalonte me atë dallgët.
Ich weiß nicht, ob ihr alle Ebbe und Flut kennt.
Jedes Meer hat Ebbe und Flut. Bei der Flut kommt das Wasser aufs Land zu, bei der Ebbe geht es vom Land weg.
Es geht mit einer solchen Gewalt und mit einer solchen Schnelligkeit, dass jemand, der bei Ebbe im Meer schwimmt, ungeheuer schnell aufs Meer hinausgezogen wird.
Darum soll man bei Ebbe nicht schwimmen.
Nuk e di, nëse ju të gjithë e njihni zbaticën dhe baticën.
Çdo det ka baticë dhe zbaticë. Gjatë baticës, uji i afrohet tokës, ndërsa gjatë zbaticës, largohet prej saj.
Kjo ndodh me një forcë dhe shpejtësi të tillë, saqë dikush që noton në det gjatë zbaticës, mund të tërhiqet jashtëzakonisht shpejt drejt detit.
Prandaj, nuk duhet të notosh gjatë zbaticës.
Clemens wusste das auch und tat es nie.
Aber er dachte, der Frosch kann es, und er setzte den Frosch aufs Wasser, wartete darauf, dass er ein bisschen schwimme, und plötzlich höre ich ihn schreien: Der Frosch haut ab!
Der Frosch haut ab!
Und ich sehe, wie der Frosch schon ganz weit draußen auf dem Meer ist.
Edhe Klemensi e dinte këtë dhe nuk e bënte kurrë.
Por, ai mendoi se bretkosa mund ta bënte, dhe e vendosi bretkosën në ujë, priti që ajo të notonte pak, dhe papritur e dëgjoj të bërtasë:
- Bretkosa po ikën! Bretkosa po ikën!
Dhe unë shoh se si bretkosa ishte shumë larg në det.
Ich bin noch ins Meer hineingelaufen,
um den Frosch zu fangen,
habe jedoch bemerkt,
wie mir der Sog die Füße wegzog,
wie der Sand von der Ebbe
ins Meer hineingerissen wurde,
bin dann stehen geblieben
und habe dem Frosch nachgeschaut,
der immer kleiner und kleiner wurde.
Unë vrapova në det për të kapur bretkosën, por e vura re se si rryma e ujit m’i tërhoqi këmbët, si rëra tërhiqej nga zbatica drejt detit, pastaj u ndala dhe vetëm e ndoqa me sy bretkosën, e cila bëhej gjithnjë e më e vogël.
Clemens heulte fürchterlich.
Er fragte mich: Wohin schwimmt der Frosch denn nun?
Weil auf der anderen Seite des Meeres England ist, sagte ich ihm: Der Frosch ist morgen wahrscheinlich schon in England.
Von da an dachte ich mir Geschichten aus, die dem Frosch, den wir bald nicht mehr sahen, auf dem weiten Meer zugestoßen sein könnten.
Klemensi qante me dënesë. Më pyeti:
- Ku po shkon bretkosa tani?
Meqë Anglia është në anën tjetër të detit, i thashë:
- Bretkosa ndoshta do të jetë nesër në Angli.
Që atëherë fillova të trilloj tregime për atë që mund t’i kishte ngjarë bretkosës, të cilën shumë shpejt nuk e pamë më në detin e gjerë.
Vielleicht diese Geschichte:
Der Frosch schwimmt und schwimmt.
Er ist auf dem Meer winzig klein.
Ein riesiger Dampfer kommt an ihm vorbei, ein Junge schaut vom Dampfer herunter, sieht den winzigen Frosch und ruft: Da ist ein Frosch!
Ich möchte den Frosch haben!
Ndoshta kjo histori:
Bretkosa noton e noton.
Në det duket fare e vogël.
Një anije gjigante me avull kalon pranë saj, një djalë nga anija shikon poshtë, sheh bretkosën e vogël dhe thërret:
- Ja një bretkosë! Unë dua ta kem këtë bretkosë.
Der Kapitän, der das hört, sagt:
Wir können deinetwegen den Dampfer nicht anhalten.
Wenn wir den Dampfer anhalten, brauchen wir so lange, bis das Schiff steht, dass wir den Frosch schon gar nicht mehr sehen.
So winkt der Junge dem Frosch nach, und der schwimmt weiter – vielleicht doch nach England.
Kapiteni, që e dëgjon, thotë:
- Nuk mund ta ndalim anijen me avull për shkakun tënd. Nëse e ndalim anijen, do të na duhet aq shumë kohë, deri sa ajo të ndalojë, saqë nuk do ta shohim më bretkosën.
Kështu, djali e përshëndet bretkosën duke tundur dorën dhe ajo vazhdon të notojë – ndoshta vërtet drejt Anglisë.
Oder diese Geschichte:
Der Frosch schwimmt und schwimmt, und er kommt tatsächlich nach England.
Es ist wieder Flut, und der Frosch wird
auf eine Röhre zugetrieben, aus der schmutziges Wasser ins Meer fließt.
Die Flut drückt den Frosch in die Röhre hinein. Da drinnen ist es dunkel und es stinkt.
Die Röhre wird enger, aber das Wasser hat eine solche Gewalt, dass es den armen Gummifrosch immer tiefer hineinschiebt.
Ose kjo histori:
Bretkosa noton e noton dhe mbërrin vërtet në Angli.
Është baticë, dhe bretkosa tërhiqet drejt një tubi, prej të cilit derdhet në det ujë i pistë.
Batica e shtyn bretkosën brenda në tub. Aty brenda është errësirë dhe vjen erë e keqe.
Tubi bëhej gjithnjë e më i ngushtë, por uji ka një forcë të tillë, saqë e shtyn bretkosën e gjorë prej gome gjithnjë e më thellë brenda tij.
Dann ist Ebbe, und das Wasser geht zurück, der Frosch hängt in der nach Moder und Unrat riechenden Röhre fest.
Ob er immer dort bleiben wird? Nein!
Denn allmählich geht die Luft aus dem Frosch raus,
er wird kleiner,
und als kleiner Frosch kann er mit runzliger Haut wieder aus der Röhre hinausschwimmen,
wird an den Strand getrieben,
wo ihn ein Kind findet,
mitnimmt und wieder dick aufbläst.
Pastaj është zbaticë, dhe uji tërhiqet, bretkosa ngec në tubin që vjen erë myk dhe mbeturinash.
Nëse do të qëndrojë gjithnjë atje? Jo!
Sepse dalëngadalë bretkosës i del ajri, ajo bëhet më e vogël, dhe si bretkosë e vogël me lëkurë të rrudhur mund të dalë duke notuar përsëri nga tubi, shtyhet drejt bregut, vend ku e gjen një fëmijë, e merr me vete dhe e fryn përsëri shumë.
Ich denke mir eine ganz spannende Froschgeschichte aus:
Der Frosch treibt lange auf dem Meer, bis er in die Nähe der englischen Küste kommt.
Die Wellen werden immer höher.
Am Himmel zieht sich ein Unwetter zusammen.
Es blitzt.
Aus einem ganz leichten Wind wird ein großer Sturm, der so heftig ist, dass selbst die schwersten Schiffe schnell in den Hafen hineinfahren und warten, bis er vorüber ist.
Unë imagjinoj një histori shumë tërheqëse:
Bretkosa endet për një kohë të gjatë në det, derisa mbërrin në afërsi të vijës bregdetare angleze.
Valët bëhen gjithnjë e më të larta.
Në qiell po afrohet një stuhi.
Ka vetëtima.
Nga një erë e lehtë bëhet një stuhi e fortë, aq e fuqishme saqë edhe anijet më të mëdhaja futen shpejt në port dhe presin derisa të kalojë.
Der Frosch ist jedoch so leicht, dass es ihm egal ist, wie hoch die Wellen sind.
Er hopst von einer Welle zur anderen,
saust manchmal in ein Wellental,
wo das Wasser über ihm zusammenschlägt,
und wer solche Gummifrösche kennt,
hat jetzt nur Angst,
dass der Stöpsel rausgedrückt wird und die Luft entweicht.
Dann würde der Frosch untergehen.
Doch der Frosch in meiner Geschichte geht nicht unter.
Por, bretkosa është aq e lehtë, saqë nuk i intereson fare sa të larta janë dallgët.
Ajo kërcen nga një valë në tjetrën, lëviz ndonjëherë shpejt në luginën e valëve, ku uji i përplaset sipër, dhe kush i njeh këto bretkosa prej gome, tani ka frikë se mos i del tapa dhe i del ajri jashtë.
Atëherë, bretkosa do të fundosej.
Por, bretkosa në historinë time nuk fundoset.
Ein wenig vorher hatte ein Junge,
der in einem englischen Dorf
an der Küste wohnt und
manchmal mit dem Boot seines Vaters,
der Fischer ist, aufs Meer hinausfährt,
wieder einmal das Boot genommen,
ohne seinen Vater zu fragen.
Das hat er schon oft getan.
Aber diesmal hat der Junge nicht aufgepasst,
wie das Wetter sein wird.
Das war sein Fehler.
Pak më parë, një djalë që jeton në një fshat bregdetar anglez dhe, që ndonjëherë del në det me varkën e babait të tij, i cili është peshkatar, e kishte marrë përsëri varkën pa e pyetur atin.
Ai e kishte bërë këtë gjë shpesh.
Por, kësaj here djali nuk kishte treguar kujdes të shihte si do të ishte koha.
Ky ishte gabimi i tij.
Er ruderte immer weiter
aufs Meer hinaus,
und mit einem Mal kamen
haushohe Wellen auf ihn zu,
schleuderten das Boot herum, warfen es hoch.
Der Junge, den ich einfach Edward nenne,
verliert das eine Ruder aus der Hand
und treibt ganz hilflos auf dem Meer.
Immer wieder schwappt Wasser ins Boot, und Edward versucht, es mit den Händen hinauszuschöpfen.
Das kann ihm gar nicht mehr gelingen.
Es dauert nicht lange, bis das Boot so voller Wasser ist, dass es untergeht wie ein Stein.
Ai lundronte gjithnjë e më larg në detin e hapur, dhe papritur ai u përball me valë të larta sa një shtëpi, që e rrotullonin varkën, e ngrinin lart atë.
Djali, të cilin unë thjesht do ta quaj Eduart, humb lopatën nga dora dhe endet në det në mëshirën e fatit.
Uji vazhdon të vërshojë në varkë gjithnjë e më shumë, dhe Eduarti përpiqet ta nxjerrë jashtë me duar.
Por, kjo është e pamundur për të.
Nuk zgjat shumë, derisa varka u mbush aq shumë me ujë, saqë u fundos si një gur.
Der Junge hat furchtbare Angst,
schreit, ruft um Hilfe, aber niemand hört ihn.
Die Wellen reißen ihn hin und her,
er schluckt eine Menge Wasser, und
er versucht zu schwimmen.
Eigentlich ist er ein guter Schwimmer,
aber in diesem tobenden Meer
kann er gar nicht mehr schwimmen.
Djali ka frikë të tmerrshme, bërtet, kërkon ndihmë, por askush nuk e dëgjon.
Valët e tërheqnin sa andej këndej, ai gëlltit një sasi ujë dhe përpiqet të notojë.
Në të vërtetë ai është një notar i mirë, por në këtë det të turbulluar nuk mund të notojë më.
Da sieht er den Frosch.
Der Frosch wird von einer Welle
auf ihn zugetrieben.
Er ist prall von Luft.
Der Junge hält sich an ihm fest
und reitet auf dem Frosch die Wellen
hinauf und hinunter,
und so kommt er an Land.
Nun hat mein Frosch sogar einen Jungen gerettet.
Atëherë ai sheh bretkosën.
Një valë e afron bretkosën drejt tij.
Ajo është plot me ajër.
Djali mbahet fort pas saj dhe noton me atë lart dhe poshtë valëve dhe arrin në këtë mënyrë në tokë.
Tani, bretkosa ime ka shpëtuar madje edhe një djalë.
Und zum Schluss noch eine Geschichte:
Der Frosch ist weggeschwommen.
Es ist schönes Wetter
und er kommt schnell nach England.
Dort findet ihn ein Mädchen, das mit seiner Mutter am Strand entlanggeht.
Das Mädchen sagt:
Das ist ein lustiger Frosch,
den möchte ich behalten.
Die Mutter sagt:
Vielleicht möchte der Frosch
aber weiterschwimmen.
Dhe, në fund edhe një histori tjetër:
Bretkosa është larguar duke notuar.
Është mot i bukur dhe ajo mbërrin shpejt në Angli. Atje gjen një vajzë, që po ecën në breg me nënën e saj.
Vajza thotë:
- Kjo është një bretkosë gazmore, dua ta mbaj.
Nëna thotë:
- Ndoshta bretkosa dëshiron të notojë më tej.
Weißt du was, wir kleben ein Pflaster auf den Frosch und schreiben mit einem
dicken Stift, den das Wasser nicht auslöschen kann, darauf: Der Frosch hat Susanne in England guten Tag gesagt.
Wer ihn findet, soll ihn weiterschicken!
Und sie schicken den Frosch wieder fort aufs Meer.
E di çfarë, ne do t`i ngjitim bretkosës një leukoplast dhe do të shkruajmë me një laps me majë të trashë, që nuk mund ta fshijë uji:
- Bretkosa ka përshëndetur Suzanën në Angli.
- Kushdo që e gjen, duhet ta lerë të vazhdojë më tej.
Dhe ato e fusin bretkosën përsëri në det.
In Holland findet ihn ein Junge,
der heißt Egon,
und er klebt auch wieder ein Pflaster
mit seinem Namen drauf.
Der Frosch schwimmt weiter;
er kommt nach Frankreich.
In Frankreich klebt ein Mädchen
einen Zettel drauf, das heißt Jacqueline;
in Spanien ein Junge, der heißt José.
Und am Schluss ist der reiselustige Frosch voll geklebt mit Namen.
Er schwimmt hinaus aufs Meer und kommt nie wieder an einen Strand.
Në Holandë atë e gjen një djalë, i cili quhet Egon, dhe edhe ai i ngjit gjithashtu një leukoplast me emrin e tij.
Bretkosa noton më tej; ajo mbërrin në Francë.
Në Francë një vajzë që quhet Zhaklinë ngjit një letër mbi të, ndërsa në Spanjë një djalë që quhet Hoze.
Dhe në fund, bretkosa udhëtare është e mbuluar plot me emra.
Ajo noton në det të hapur dhe nuk arrin më kurrë në ndonjë breg.
Und was erzählt ihr jetzt für eine Froschgeschichte?
Çfarë lloj historie me bretkosa do të tregoni ju tani?
Ende
Fund
Gehe zu …
