Illustration: Gicell Arteaga Paspuel
Titel: Dorothee Wegener
Sprecher Deutsch: Timo Matzolleck
Übersetzer und Sprecher Kurdisch: Mahmut Aydin
© Mulingula e.V., lizensiert unter CC BY-NC-ND 4.0
von Peter Härtling
Ji Peter Härtling
Vor zwei Jahren war ich mit meinem Kind in Holland am Meer.
Das Wetter war gut, wir gingen oft baden.
Mein Sohn Clemens, der damals fünf Jahre alt war, hatte fürs Meer einen großen grüngelben Gummifrosch zum Aufblasen bekommen, den er sehr mochte und den er immer hinter sich herschleifte.
Im Wasser setzte er sich auf den Frosch und ritt mit ihm auf den Wellen.
Du sal berê ez bi zarokê xwe re li Hollandayê li ber deryayê bûm.
Hewa baş bû û em pir caran diçûn avjeniyê.
Kurê min Clemens, ku wê demê pênc salî bû, ji bo deryayê beqek lastîkî ya kesk û zer a mezin girtibû, ku wî pir jê hez dikir û her gavê li dû xwe dikişand.
Di avê de li beqê siwar dibû û ew li ser pêlan diajot.
Ich weiß nicht, ob ihr alle Ebbe und Flut kennt.
Jedes Meer hat Ebbe und Flut. Bei der Flut kommt das Wasser aufs Land zu, bei der Ebbe geht es vom Land weg.
Es geht mit einer solchen Gewalt und mit einer solchen Schnelligkeit, dass jemand, der bei Ebbe im Meer schwimmt, ungeheuer schnell aufs Meer hinausgezogen wird.
Darum soll man bei Ebbe nicht schwimmen.
Nizanim ka hûn hemû bi kêş û vekêşê dizanin an na.
Kêş û vekêşa her deryayekê heye. Bi vekêşê re av tê derbasî reşahiyê dibe, bi kêşê re av ji ser reşahiyê dikişe û diçe.
Ev yek ewqas bi hêz û bi lez diqewime, kesê ku dema kêşê di deryayê de avjeniyê dike, derya wî ji nişka ve û bi bilez dikişîne nava xwe.
Ji ber vê yekê divê kes di dema kêşê de di deryayê de avjeniyê neke.
Clemens wusste das auch und tat es nie.
Aber er dachte, der Frosch kann es, und er setzte den Frosch aufs Wasser, wartete darauf, dass er ein bisschen schwimme, und plötzlich höre ich ihn schreien: Der Frosch haut ab!
Der Frosch haut ab!
Und ich sehe, wie der Frosch schon ganz weit draußen auf dem Meer ist.
Clemens jî ev yek dizanibû û qet nedikir.
Lê ew fikirî ku beq dikare vê bike, û wî beq danî ser avê, li bendê ma ku ew piçekî avjeniyê bike û ji nişka ve ez dibihîzim ku ew diqîre:
„Beq diçe! Beq diçe!“
Û ez dibînim, beq li ser deryayê çiqas pir dûr ketiye.
Ich bin noch ins Meer hineingelaufen,
um den Frosch zu fangen,
habe jedoch bemerkt,
wie mir der Sog die Füße wegzog,
wie der Sand von der Ebbe
ins Meer hineingerissen wurde,
bin dann stehen geblieben
und habe dem Frosch nachgeschaut,
der immer kleiner und kleiner wurde.
Ez beziyam nava deryayê, da ku beqê bigirim, lê min hîs kir ku herk çawa lingên min dikişîne, çawa qûm bi pêlan re diherike nava deryayê, paşê ez rawestiyam û min li beqê temaşe kir.
Ew her diçû piçûktir û piçûktir dibû.
Clemens heulte fürchterlich.
Er fragte mich: Wohin schwimmt der Frosch denn nun?
Weil auf der anderen Seite des Meeres England ist, sagte ich ihm: Der Frosch ist morgen wahrscheinlich schon in England.
Von da an dachte ich mir Geschichten aus, die dem Frosch, den wir bald nicht mehr sahen, auf dem weiten Meer zugestoßen sein könnten.
Clemens bi awayekî tirsnak giriya. Wî ji min pirsî:
“Beq niha ber bi ku derê ve avjeniyê dike?”
Ji ber ku li aliyê din ê deryayê Îngilîstan heye, min jê re got:
"Beq dê sibê li Îngilîstanê be."
Ji wê demê û pê ve, min çîrokên li ser tiştê ku dibe ku bi serê beqa li ser deryaya dûr de hatibe, xeyal dikirin, ku me ew êdî di demek kurt de nedît.
Vielleicht diese Geschichte:
Der Frosch schwimmt und schwimmt.
Er ist auf dem Meer winzig klein.
Ein riesiger Dampfer kommt an ihm vorbei, ein Junge schaut vom Dampfer herunter, sieht den winzigen Frosch und ruft: Da ist ein Frosch!
Ich möchte den Frosch haben!
Dibe ku ev çîrok:
Beq avjeniyê dike û dike.
Ew li ser deryayê pir piçûk e.
Vapûrek mezin di ber wê re derbas dibe, kurikek ji vapûrê li jêr dinêre, beqa piçûk dibîne û gazî dike: "Li vir beqek heye! Ez beqê dixwazim!"
Der Kapitän, der das hört, sagt:
Wir können deinetwegen den Dampfer nicht anhalten.
Wenn wir den Dampfer anhalten, brauchen wir so lange, bis das Schiff steht, dass wir den Frosch schon gar nicht mehr sehen.
So winkt der Junge dem Frosch nach, und der schwimmt weiter – vielleicht doch nach England.
Kaîtptan, dema ku ev bihîst, dibêje:
“Em ji ber te nikarin vapûrê bidin rawestandin. Heger em keştiyê rawestînin, dê keştî ewqas dûr raweste ku em êdî beqê nebînin.”
Ji vê yekê kurik destê xwe ji beqê re li ba dike û ew pêşde avjeniyê dike - belkî digihîje Îngilîstanê.
Oder diese Geschichte:
Der Frosch schwimmt und schwimmt, und er kommt tatsächlich nach England.
Es ist wieder Flut, und der Frosch wird
auf eine Röhre zugetrieben, aus der schmutziges Wasser ins Meer fließt.
Die Flut drückt den Frosch in die Röhre hinein. Da drinnen ist es dunkel und es stinkt.
Die Röhre wird enger, aber das Wasser hat eine solche Gewalt, dass es den armen Gummifrosch immer tiefer hineinschiebt.
An jî ev çîrok:
Beq avjeniyê dike û dike, bi rastî jî tê Îngilîstanê. Dîsa pêl bilind e. Av beqê dibe dixe lûleyekê ku ava qirêj jê diherike deryayê.
Lehiya vekêşê beqê dixe hundirê lûleyê. Hundir tarî ye û bêhna pîs tê.
Lûle teng dibe, lê av xwedî hêzeke wisa ye ku cihê beqa lastîk a belengaz her û her kûrtir dibe.
Dann ist Ebbe, und das Wasser geht zurück, der Frosch hängt in der nach Moder und Unrat riechenden Röhre fest.
Ob er immer dort bleiben wird? Nein!
Denn allmählich geht die Luft aus dem Frosch raus,
er wird kleiner,
und als kleiner Frosch kann er mit runzliger Haut wieder aus der Röhre hinausschwimmen,
wird an den Strand getrieben,
wo ihn ein Kind findet,
mitnimmt und wieder dick aufbläst.
Paşê pêl kêm dibe û av vedikişe, beq di lûleya ku bêhna qenî û zibilê jê tê de asê dibe.
Ma ew ê her tim li wir bimîne? Na!
Hewa hêdî hêdî ji beqê diçe. Beq piçûk dibe. Wekî beqa piçûk a bi çermê qermiçî ji lûleyê avjeniyê dike û dertê. Pêlên avê lê didin û wê davêjin peravê avê. Zarokek li wir wê dibîne, digire, pif dikê û diwerimîne.
Ich denke mir eine ganz spannende Froschgeschichte aus:
Der Frosch treibt lange auf dem Meer, bis er in die Nähe der englischen Küste kommt.
Die Wellen werden immer höher.
Am Himmel zieht sich ein Unwetter zusammen.
Es blitzt.
Aus einem ganz leichten Wind wird ein großer Sturm, der so heftig ist, dass selbst die schwersten Schiffe schnell in den Hafen hineinfahren und warten, bis er vorüber ist.
Ez ji xwe re çîrokek beqê ya pir aramîdar difikirim:
Beq demeke dirêj li ser deryayê digere, heta ku nêzî peravên Îngilîstanê dibe.
Pêl her ku diçe bilind dibin.
Bahozek li ezman kom dibe.
Birûsk vedide.
Bayekî pir sivik vediguhere bahozeke mezin, ku ew qas tund e ku keştiyên herî giran jî zû dikevin benderê û li bendê dimînin ku ew derbas bibe.
Der Frosch ist jedoch so leicht, dass es ihm egal ist, wie hoch die Wellen sind.
Er hopst von einer Welle zur anderen,
saust manchmal in ein Wellental,
wo das Wasser über ihm zusammenschlägt,
und wer solche Gummifrösche kennt,
hat jetzt nur Angst,
dass der Stöpsel rausgedrückt wird und die Luft entweicht.
Dann würde der Frosch untergehen.
Doch der Frosch in meiner Geschichte geht nicht unter.
Lêbelê, beq ew qas sivik e ku ji bo wê ferq nake pêl çiqas bilind in.
Ew ji pêlekê ber bi pêlekê ve hildiperike, carinan di nav dolên pêlan de difîze ku ava li jora wê li hev diqelibe û her kesê ku beqên lastîkî yên wiha nas dike, niha tenê ditirse ku devgirk derkeve û hewa jê bifûre.
Paşê beq diçû xwarê.
Lê beqa di çîroka min de naçe xwarê.
Ein wenig vorher hatte ein Junge,
der in einem englischen Dorf
an der Küste wohnt und
manchmal mit dem Boot seines Vaters,
der Fischer ist, aufs Meer hinausfährt,
wieder einmal das Boot genommen,
ohne seinen Vater zu fragen.
Das hat er schon oft getan.
Aber diesmal hat der Junge nicht aufgepasst,
wie das Wetter sein wird.
Das war sein Fehler.
Demek berê, xortekî ku li gundekî îngilîzan ê peravê dijiya û carna bi qayîka bavê xwe, ku ew masîvan e, derdikeve deryayê, bêyî ku ji bavê xwe bipirse, careke din li qayîkê siwar bû.
Wî ev yek gelek caran kiriye.
Lê xort vê carê bala xwe neda hewayê, ku wê hewa çawa be.
Ev xeletiya wî bû.
Er ruderte immer weiter
aufs Meer hinaus,
und mit einem Mal kamen
haushohe Wellen auf ihn zu,
schleuderten das Boot herum, warfen es hoch.
Der Junge, den ich einfach Edward nenne,
verliert das eine Ruder aus der Hand
und treibt ganz hilflos auf dem Meer.
Immer wieder schwappt Wasser ins Boot, und Edward versucht, es mit den Händen hinauszuschöpfen.
Das kann ihm gar nicht mehr gelingen.
Es dauert nicht lange, bis das Boot so voller Wasser ist, dass es untergeht wie ein Stein.
Ew hê bêtir ber bi nava deryayê ve çû û ji nişka ve pêlên bi qasî xaniyan ber bi wî ve hatin, qayîk li dora xwe hilfirandin û ber bi jor ve avêtin.
Xort, ku ez hema wisa jê re dibêjim Edward, bêrika di destê xwe de wenda dike û bêçare li ser deryayê dizivire.
Av berdewam dikişe nava qayikê û Edward hewl dide ku wê bi destên xwe vala bike.
Êdî ew qet nikare berdewam bike. Ji ber ku qayîk tije av bûbû, demeke dirêj nemabû ku qayîk wek kevirekî binav bibe.
Der Junge hat furchtbare Angst,
schreit, ruft um Hilfe, aber niemand hört ihn.
Die Wellen reißen ihn hin und her,
er schluckt eine Menge Wasser, und
er versucht zu schwimmen.
Eigentlich ist er ein guter Schwimmer,
aber in diesem tobenden Meer
kann er gar nicht mehr schwimmen.
Xort pir ditirse, diqîre, banga alîkariyê dike, lê kes wî nabihîse.
Pêl wî bi paş û pêş ve dipekînin, ew gelek avê dadiqurtîne û hewl dide ku avjeniyê bike.
Ew bi rastî avjenîgerek baş e, lê êdî nikare di vê deryaya bi xezeb de avjeniyê bike.
Da sieht er den Frosch.
Der Frosch wird von einer Welle
auf ihn zugetrieben.
Er ist prall von Luft.
Der Junge hält sich an ihm fest
und reitet auf dem Frosch die Wellen
hinauf und hinunter,
und so kommt er an Land.
Nun hat mein Frosch sogar einen Jungen gerettet.
Paşê beqê dibîne.
Beq bi pêlekê ber bi wî ve tê anîn.
Ew tijî hewa ye.
Lawik hişk bi beqê digire û li ser pêlan lê siwar dibe, li ser pêlan dadikeve û bilind dibe, wiha digihîje reşahiyê.
Niha beqa min xortek jî xilas kir.
Und zum Schluss noch eine Geschichte:
Der Frosch ist weggeschwommen.
Es ist schönes Wetter
und er kommt schnell nach England.
Dort findet ihn ein Mädchen, das mit seiner Mutter am Strand entlanggeht.
Das Mädchen sagt:
Das ist ein lustiger Frosch,
den möchte ich behalten.
Die Mutter sagt:
Vielleicht möchte der Frosch
aber weiterschwimmen.
Û di dawiyê de, çîrokek din:
Beqê avjenî kir û çû.
Hewa xweş e û ew zû digihîje Îngilîstanê.
Li wir ew ji aliyê keçekê ve, ku bi diya xwe re li ber peravê dimeşe tê dîtin.
Keçik dibêje: „Ew beqek xweşik e, ez dixwazim wê bi xwe re bînim.“
Dayik dibêje: „Lê dibe ku beq bixwaze avjeniyê bidomîne.
Weißt du was, wir kleben ein Pflaster auf den Frosch und schreiben mit einem
dicken Stift, den das Wasser nicht auslöschen kann, darauf: Der Frosch hat Susanne in England guten Tag gesagt.
Wer ihn findet, soll ihn weiterschicken!
Und sie schicken den Frosch wieder fort aufs Meer.
Tu dizanî çi, em ê bantekê bi beqê ve bizeliqînin, bi pênûseke stûr li ser binivîsin ku av nikaribe jê bibe:
Beqê li Îngilîstanê ji Susanne re got roj baş.
Yê ku wê bibîne divê wê bişîne!“
Û ew beqê dîsa li ser deryayê dişînin.
In Holland findet ihn ein Junge,
der heißt Egon,
und er klebt auch wieder ein Pflaster
mit seinem Namen drauf.
Der Frosch schwimmt weiter;
er kommt nach Frankreich.
In Frankreich klebt ein Mädchen
einen Zettel drauf, das heißt Jacqueline;
in Spanien ein Junge, der heißt José.
Und am Schluss ist der reiselustige Frosch voll geklebt mit Namen.
Er schwimmt hinaus aufs Meer und kommt nie wieder an einen Strand.
Li Hollandayê xortekî bi navê Egon wê dibîne, ew jî navê xwe li ser bantekê dinivîse û bi wê ve dizeliqîne.
Beq avjeniya xwe didomîne; tê Fransayê.
Li Fransayê keçek notekê pê ve dike, navê wê Jacqueline; li Spanyayê, kurek, navê wî Jose ye.
Û di dawiyê de beqê ku ji rêwîtiyê hez dike gişt bi nav e.
Ew bi avjeniyê derdikeve deryayê û careke din nayê peravê.
Und was erzählt ihr jetzt für eine Froschgeschichte?
Niha hûn kîjan çîroka beqê vedibêjin?